«Хоць мінулае ўжо нельга выправіць, але будучыня нам належыць!»
Натарыусы і гісторыя: нечаканая сустрэча
Звычайны працоўны дзень у натарыяльнай канторы ператварыўся ў падзею. У межах рэспубліканскага праекта «Кожная пятніца — роднае сваё» калектыў сабраўся, каб успомніць чалавека, чыё жыццё стала прыкладам таго, як адзін неабыякавы голас можа змяніць аблічча горада. Імя гэтага чалавека — Ізяслаў Рыгоравіч Катляроў.
Хто такі Ізяслаў Катляроў?
Ізяслаў Рыгоравіч Катляроў нарадзіўся 21 лютага 1938 года ў Чавусах Магілёўскай вобласці.
Скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Яшчэ ў студэнцкія гады, у 1956-м, апублікаваў свой першы твор.
Працаваў у газеце лётчыкаў грамадзянскай авіяцыі «Заходняя траса», а затым — у раённай газеце «Светлагорскія навіны», дзе прайшоў шлях ад літаратурнага супрацоўніка да намесніка рэдактара. Агулам аддаў працы ў гэтай газеце каля 35 гадоў.
Член Саюза журналістаў СССР з 1965 года. Пазней стаў сябрам Саюза пісьменнікаў СССР (з 1990 года). Жыў у Светлагорску з 1966 года. Памёр 26 чэрвеня 2023 года.
Што ён пакінуў пасля сябе
Карцінная галерэя «Традыцыя» імя Германа Пранішнікава — адзін з заснавальнікаў і кіраўнік з дня адкрыцця (1992) па 2008 год.
Мемарыяльныя аб’екты — некалькі знакавых для Светлагоршчыны месцаў з’явіліся дзякуючы яго актыўнасці. Сярод іх помнік шляхцічу Шацілу, мемарыяльны знак у гонар аперацыі «Баграціён» каля вёскі Раковічы, мемарыяльны комплекс «Ала». У кожным выпадку працавалі цэлыя калектывы — архітэктары, будаўнікі, мясцовыя ўлады, валанцёры. Роля Катлярова была іншай: ён падымаў тэмы, пісаў артыкулы, шукаў аднадумцаў, не даваў ідэям згаснуць.
Сам Катляроў так распавядаў пра стварэнне мемарыяла «Ола»:
«Гэты мемарыял сапраўды народны, таму што ён створаны па народнай ініцыятыве, на народныя сродкі, добраахвотныя ахвяраванні, і самае галоўнае — быў праведзены рэспубліканскі суботнік з блаславення Прэзідэнта. Калі б ён публічна не падтрымаў гэтую ініцыятыву, нейкі мемарыял быў бы, але не такога маштабу».
Літаратурная спадчына — аўтар брашуры «Вернасць традыцыям», каталога аб творчасці Г.М. Пранішнікава, а таксама некалькіх паэтычных зборнікаў. Разам з жонкай, паэткай Соф’яй Шах, разам працавалі над літаратурнымі праектамі і часта выступалі дуэтам.
Прызнанне
У 2001 годзе Ізяславу Рыгоравічу Катлярову прысвоілі званне «Ганаровы грамадзянін г. Светлагорска».
Яго праца была адзначана на дзяржаўным узроўні: нагрудны знак Міністэрства культуры «За асабісты ўклад у развіццё культуры Беларусі», Ганаровыя граматы Рэспубліканскага камітэта па друку, Міністэрства культуры, Гомельскага аблвыканкама.
Асаблівае месца сярод узнагарод займае прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне» (2020). Яна была прысуджана за стварэнне мемарыяльнага комплексу «Ала» — месца, дзе ўшанавана памяць ахвяр адной з самых трагічных старонак Вялікай Айчыннай вайны.
21 лютага 2024 года (у дзень яго нараджэння) імем Ізяслава Катлярова названа сярэдняя школа №12 у Светлагорску. На будынку школы ўстаноўлена мемарыяльная дошка з радкамі, якія ён пакінуў як запавет:
«Хоць мінулае ўжо нельга выправіць, але будучыня нам належыць!»
Гэта не проста словы. Гэта напамін. Мінулага не вярнуць і не перапісаць. Але будучыня — яна залежыць ад таго, што мы робім сёння. Калектыў натарыяльнай канторы падзяліўся гісторыяй Ізяслава Катлярова, таму што такія людзі — не проста радкі ў біяграфіях, гэта прыклады, якія варта ведаць. І, магчыма, яны навядуць на думку: а што кожны з нас можа пакінуць пасля сябе?
